Di tích lịch sử
Việt Nam
Đền Tam Giang
Đền Tam Giang nay thuộc phường Bạch Hạc, tỉnh Phú Thọ, tọa lạc bên ngã ba sông Lô, sông Hồng và sông Đà, là một trong những di tích lịch sử – văn hóa tiêu biểu của vùng đất Bạch Hạc. Theo truyền thuyết, đền có lịch sử khoảng 1.300 năm, gắn với việc thờ Thổ Lệnh Cao quan Bạch Hạc Đại Vương và Thánh Mẫu Đức Sinh Quách A Nương. Đền cũng gắn với Trần Nhật Duật, vị tướng nhà Trần từng đến đây làm lễ trước khi ra trận chống quân Nguyên Mông. Sau chiến thắng, ông trở lại tạ lễ và cho tu sửa đền, đúc chuông cung tiến. Đền hiện thờ ba vị: Đức Thánh Cả Thổ Lệnh Cao quan Bạch Hạc Đại Vương, Đức Thánh Bà Quách A Nương và Đức Thánh Hai Trần Nhật Duật. Di tích được ban nhiều sắc phong qua các triều đại và được công nhận là di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia năm 2010. Hằng năm, đền tổ chức các lễ chính vào tháng 3 và tháng 9 âm lịch với nhiều nghi lễ, trò chơi dân gian và thi bơi chải trên sông Lô, gợi nhớ truyền thống luyện thủy quân của nhà Trần tại Bạch Hạc. Với giá trị lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng đặc sắc, Đền Tam Giang là điểm đến tiêu biểu trong hành trình khám phá vùng đất ngã ba sông và văn hóa về nguồn của Phú Thọ. Nguồn: Báo và Phát thanh, Truyền hình Phú Thọ
Phú Thọ
2 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia
Di tích khảo cổ Làng Cả
Di tích khảo cổ Làng Cả nằm trên Đồi Nhãn, phường Thọ Sơn, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Đây là một trong những di tích khảo cổ tiêu biểu nhất của văn hóa Đông Sơn, gắn với quá trình hình thành và phát triển của cư dân Việt cổ trên vùng đất Tổ. Qua nhiều đợt khai quật, các nhà khảo cổ đã phát hiện 336 mộ táng, trong đó có 328 mộ thuộc văn hóa Đông Sơn, cùng nhiều dấu tích cư trú. Hàng loạt hiện vật bằng đồng, đá, gốm được tìm thấy như rìu, giáo, dao găm, thạp, chuông, trống đồng, khuôn đúc và đồ trang sức, cho thấy nơi đây từng là một trung tâm kinh tế, văn hóa quan trọng của cư dân thời kỳ dựng nước. Các nghiên cứu cho thấy khu cư trú Làng Cả có niên đại khoảng thế kỷ V–IV trước Công nguyên, tương đương thời đại Hùng Vương; khu mộ tiếp tục tồn tại trong nhiều thế kỷ sau đó. Những phát hiện tại đây là nguồn tư liệu quý để nghiên cứu thời đại Hùng Vương và nhà nước Văn Lang. Với giá trị đặc biệt về lịch sử và khảo cổ học, Làng Cả được xếp hạng Di tích khảo cổ cấp quốc gia năm 2006. Nguồn: Báo Phú Thọ
Phú Thọ
68 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia
Đình Hương Trầm
Đình Hương Trầm nằm tại phường Dữu Lâu, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ, là một trong những ngôi đình cổ gắn với vùng đất Văn Lang xưa. Đình thờ Quý Minh Đại vương, Quốc Mẫu Thánh Phi Đại vương và Càn Nương Bảo Hoa công chúa – những nhân vật được tôn thờ từ thời Hùng Vương. Theo ngọc phả, đình được xây dựng vào năm 1572, thời Hậu Lê. Công trình có kiến trúc chữ “Đinh”, gồm đại đình và hậu cung, nổi bật với hệ thống cột gỗ cùng những mảng chạm khắc mang dấu ấn nghệ thuật thời Lê và thời Nguyễn. Hằng năm, lễ hội đình Hương Trầm diễn ra vào mùng 5 và mùng 6 tháng Giêng, với nghi lễ rước kiệu, hát Xoan, hát nhà tơ cùng nhiều trò chơi dân gian, thu hút đông đảo người dân và du khách. Với những giá trị lịch sử, văn hóa và kiến trúc nghệ thuật đặc sắc, đình Hương Trầm được xếp hạng Di tích lịch sử cấp Quốc gia năm 2004, góp phần làm phong phú hệ thống di sản gắn với thời đại Hùng Vương trên vùng đất Việt Trì. Nguồn: Báo và Phát thanh, Truyền hình Phú Thọ
Phú Thọ
63 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia
Hang Xóm Trại và Mái đá Làng Vành
Hang Xóm Trại và Mái đá Làng Vành là hai di tích khảo cổ đặc biệt tiêu biểu cho Văn hóa Hòa Bình, phân bố trên địa bàn tỉnh Phú Thọ theo đơn vị hành chính hiện nay. Hai di tích có giá trị đặc biệt trong việc nghiên cứu quá trình cư trú, sinh hoạt và phát triển của cư dân tiền sử ở Việt Nam và Đông Nam Á. Hang Xóm Trại nằm bên bờ suối Lạn, thuộc khu vực xóm Trại Sào. Tại đây, các nhà khảo cổ đã phát hiện tầng văn hóa dày, chứa nhiều dấu tích cư trú của người tiền sử như bếp lửa, mộ táng, công cụ đá, công cụ xương, xương động vật, vỏ ốc và hạt quả. Đặc biệt, hàng loạt công cụ đá mang đặc trưng Văn hóa Hòa Bình cho thấy nơi đây từng là không gian cư trú, chế tác công cụ và sinh hoạt lâu dài của con người từ khoảng 21.000 đến 2.500 năm cách ngày nay. Di tích còn được xem là kho mẫu hạt quả nguyên thủy đặc biệt, có giá trị nghiên cứu về môi trường và đời sống cư dân tiền sử. Cách đó không xa, Mái đá Làng Vành là một mái đá rộng, thoáng với tầng văn hóa dày khoảng 3,7m. Các cuộc khai quật đã phát hiện nhiều bếp lửa, công cụ đá, công cụ xương – sừng, bàn kê bằng đá, xương động vật và vỏ nhuyễn thể. Những phát hiện này phản ánh sinh động hoạt động kiếm sống, chế biến thức ăn, chế tác công cụ và đời sống tinh thần của cư dân Văn hóa Hòa Bình. Với tầng văn hóa dày, hệ thống di vật phong phú và những bằng chứng khảo cổ quan trọng, Hang Xóm Trại và Mái đá Làng Vành được đánh giá là những địa điểm gốc và trung tâm của Văn hóa Hòa Bình ở Việt Nam, góp phần làm sáng tỏ lịch sử phát triển của cư dân tiền sử tại Việt Nam và Đông Nam Á. Theo: Cục Di sản văn hóa
Phú Thọ
78 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia đặc biệt
Di tích khảo cổ học Đồng Đậu
Di tích khảo cổ học Đồng Đậu nằm trên Gò Đậu, thuộc xã Yên Lạc, tỉnh Phú Thọ. Đây là một trong những di chỉ khảo cổ tiêu biểu giúp làm sáng tỏ quá trình phát triển của cư dân Việt cổ trong thời kỳ tiền Đông Sơn. Được phát hiện năm 1962, di tích đã trải qua 6 lần khai quật, phát hiện hàng nghìn hiện vật gồm công cụ sản xuất, vũ khí, đồ trang sức, đồ gốm, đồ đồng, đồ đá, xương sừng và nhiều tượng động vật bằng đất nung. Đặc biệt, những dấu tích lò đúc đồng, khuôn đúc, hạt lúa gạo cháy, xương động vật và hạt cây cho thấy cư dân nơi đây đã biết luyện kim, trồng lúa nước, chăn nuôi và làm vườn từ rất sớm. Qua nghiên cứu các tầng văn hóa, các nhà khảo cổ xác định sự phát triển liên tục từ văn hóa Phùng Nguyên – Đồng Đậu – Gò Mun, phản ánh quá trình phát triển lâu dài của cư dân Việt cổ trước khi bước vào thời đại Đông Sơn. Niên đại văn hóa Đồng Đậu được xác định khoảng 3.500 – 3.000 năm cách ngày nay. Những phát hiện tại Đồng Đậu đã góp phần quan trọng phục dựng đời sống, hoạt động sản xuất và văn hóa của cư dân thời Hùng Vương, đồng thời cung cấp những tư liệu quý giá về nguồn gốc và quá trình hình thành nền văn minh Việt cổ ở lưu vực sông Hồng. Với những giá trị đặc biệt đó, Đồng Đậu được xem là một di tích tiền Đông Sơn quan trọng của khảo cổ học Việt Nam. Nguồn: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia
Phú Thọ
140 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia
Chùa Bảo Ngạn
Chùa Bảo Ngạn tọa lạc tại xã Sông Lô, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Chùa Bảo Ngạn vốn là một ngôi chùa cổ, tương truyền xưa kia vốn là thái ấp thang mộc của con gái vua Hùng, được chư Tổ kiến tạo thành chùa thờ Phật, là nơi ủ ấm tâm linh cho dân cư Phật tử cả một vùng rộng lớn. Trải qua các biến cố thăng trầm của thời gian, ngôi chùa đã thành một phế tích. Từ chốn Tổ chùa Hương – Hà Tây, được Phật bổ xứ về chùa Bảo Ngạn, Đại đức Thích Minh Thuận đã từng bước một, vừa kiên trì kiến tạo cả nền tảng vật chất và nền tảng tâm linh của chùa, vừa phát tâm vô quải ngại nỗ lực đóng góp cho công nghiệp hoằng pháp ở Phú Thọ. Ban đầu Thầy làm các lán nhà tạm, rồi từng bước 1 xây dựng giảng đường, nhà khách, nhà Tăng, nhà Tổ,…kiên cố, uy nghi. Trường An cư kết hạ và các khóa tu, các lễ hội vẫn được khai mở tại đây. Như ong về tổ, Phật tử vân tập về tu học ngày một đông đúc. Nơi đây đã trở thành 1 chốn Già lam nổi tiếng trong vùng. Chùa Bảo Ngạn có kiến trúc và thiết kế nội thất tuân theo phong cách Chân Tịnh kết hợp với Mật Tịnh đồng tu. Đặc biệt, nó có cung thờ Tổ Liên Hoa Sinh – một vị tổ quan trọng trong Mật tông Tây Tạng. Đại đức Minh Thuận, một trong những Pháp tử ưu tú của Tổ Viên Thành, được biết đến là người đã đưa Mật giáo trở lại Việt Nam vào năm 1992. Kiến trúc của chùa Bảo Ngạn theo hình dáng của chữ “Công”, với tiền tế chồng lên nhau tạo thành tám mái. Hậu cung cũng có mười hai mái, với diện tích mặt sàn lớn hơn 500m2 và chiều cao lên tới 16,5 mét. Ngôi chùa hiện đứng vững uy nghi bên bờ sông Lô, gần cây cầu Việt Trì lịch sử. NGUỒN: BÁO PHÚ THỌ
Phú Thọ
4175 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia
Đền Thượng
Đền Thượng có tên chữ là Kính thiên lĩnh điện (Điện thờ trời trên núi Nghĩa Lĩnh). Ngôi Đền là một công trình kiến trúc của khu di tích quần thể Đền Hùng tọa lạc tại thôn Cổ Tích, xã Hy Cương, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Đền Thượng được xây dựng trên nền cũ của ngôi miếu thờ thần núi, thần lúa, Thánh Gióng…, là nơi các vua Hùng thường tiến hành các nghi thức cầu khấn trời đất, mong cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, cho muôn dân được ấm no, hạnh phúc. Có tài liệu cho rằng đền Thượng được xây dựng vào thế kỷ 15, hiện đền có ba gian, mái ngói đầu đao cong. Cửa đền có bức hoành phi: Nam Việt Triệu Tổ (Tổ muôn đời của nước Việt Nam), trong đền có bức đại tự: Tử Tôn Bảo Chi (Con cháu phải giữ gìn lấy). Ngoài ra còn có rất nhiều câu đối ca ngợi công đức của các bậc Thánh Tổ. Ban thờ trong đền có bài vị của 18 đời vua Hùng (Hùng đồ thập bát thế Thánh vương Thánh vị) và ba vị thần núi: Đột Ngột Cao Sơn (núi Nghĩa Lĩnh), Áp Sơn (núi Trọc), Viễn Sơn (núi Vặn), hai bên trước cửa đền là hai cột đá, tương truyền do An Dương Vương dựng lên, thề muôn đời gìn giữ giang sơn gấm vóc họ Hùng. Hiện nay đền có kiến trúc kiểu chữ Vương, được xây dựng 4 cấp: Nhà chuông trống, Đại bái, Tiền tế và Hậu cung. Trong đền Thượng có bức đại tự đề “Nam Việt triệu tổ”, nghĩa là Tổ khai sáng nước Việt Nam. Đền được làm kiểu chữ Vương, có 3 cấp. Phía trước là nghi môn rồi đến đại bái (cấp 1), tiền tế (cấp 2) và hậu cung (cấp 3). Trong cuốn sách “Đền Hùng di tích lịch sử văn hóa đặc biệt quốc gia” có viết: Nghi môn kiến trúc mang phong cách thời Nguyễn, có 4 trụ biểu lớn tạo thành 3 cổng mái vòm. Các cột trụ phía trên đắp theo kiểu lồng đèn, bốn mặt đắp hình tứ linh, đỉnh cột đắp 4 con nghê chầu. Phía trên nóc cổng giữa đắp trang trí “lưỡng long chầu nhật”, hình hai con rồng đang uốn lượn. Hai bên có tượng võ sĩ, phía trên là hình phượng cặp thư. Ở đại bái, tiền tế và hậu cung kết cấu được xây thành 3 cấp nối liền nhau. Mặt bằng có cấu trúc 3 gian, 2 hàng cột. Đặc biệt tại hậu cung là nơi thâm nghiêm, bên trong có 4 ban thờ. Ở 3 ban thờ chính diện có long ngai và bài vị được đặt trong khám thờ. Tất cả đều trạm trổ công phu, sơn son thếp vàng lộng lẫy. Phía tay trái đền Thượng có cột đá thề, tương truyền do Thục Phán dựng lên khi được Vua Hùng thứ 18 truyền ngôi để thề nguyện bảo vệ non sông đất nước mà Hùng Vương trao lại. Qua thời gian, dấu tích cột đá bị vùi lấp. Năm 1968, các nhà nghiên cứu tìm thấy những cột đá cổ nằm sâu trong lòng đất tại khu vực đền Thượng. Từ đó cột đá thề được xây dựng lại ở bên phải trước sân đền. Năm 2003, cột đá được trùng tu kiểu dáng như cũ; năm 2009 tu bổ, tôn tạo lại bằng đá bán quý với kiểu dáng như hiện nay. NGUỒN: BÁO PHÚ THỌ
Phú Thọ
4183 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia
Đền Hạ
Đền Hạ là một công trình kiến trúc của khu di tích quần thể Đền Hùng tọa lạc tại thôn Cổ Tích, xã Hy Cương, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Tương truyền là nơi mẹ Âu Cơ trở dạ sinh ra một bọc trăm trứng, nở ra trăm người con, nguồn gốc của cộng đồng người Việt, nghĩa “đồng bào” (cùng bọc) được bắt nguồn từ đây.. Khi các con khôn lớn cha Lạc Long Quân mang theo 50 người con về vùng biển quai đê lấn biển, mở mang bờ cõi. Mẹ Âu Cơ mang theo 50 người con ngược lên vùng núi, trồng dâu, chăn tằm, dệt vải, xây dựng cuộc sống. Người con trưởng ở lại làm Vua, cha truyền con nối 18 đời đều gọi là Hùng Vương.tạo nên dòng dõi con Rồng cháu Tiên. Đền được xây dựng vào khoảng thế kỷ thứ 17 - 18 được làm hai lớp theo kiểu chữ Nhị; đây là nơi thờ phụng các vua Hùng. Chùa Thiên Quang Thiền Tự: Nằm bên phải đền Hạ, được xây dựng vào giữa thế kỷ 15. Kiến trúc ngày nay còn lại là phần tiền tế, gác chuông tám mái, xà, bẩy, chạm trổ đẹp đẽ mang dấu ấn thời Lê. Cạnh đó là cây thiên tuế khoảng 700 năm tuổi. Tương truyền khi mẫu Âu Cơ sinh bọc trăm trứng, trên trời có làn mây sáng chiếu xuống. Về sau nhân dân dựng nên chùa tại đó gọi là Thiên Quang Thiền Tự (nơi có ánh sáng trên trời rọi xuống), ngoài ra chùa còn có tên khác là Sơn Cảnh Thừa Long Tự. Kiến trúc kiểu chữ Nhị gồm Tiền bái và Hậu cung, mỗi tòa ba gian, cách nhau 1,5 m. Kiến trúc đền Hạ đơn sơ, kèo cầu suốt, bẩy gối vào đầu kèo làm cho mái sau dài hơn mái trước, quá giang đóng trụ, mái lợp ngói mũi, người dân địa phương gọi là ngói mũi lợn. Đốc xây liền tường với hậu cung, hai bên đắp phù điêu, một bên to, một bên ngựa. Bờ nóc phẳng và không trang trí mỹ thuật. Ngôi đền nhỏ bé cấp 4, gồm 3 gian nhỏ để thờ tự, phía trước ngôi đền có một lư hương lớn bằng đá để du khách tới cúng viếng. NGUỒN: BÁO PHÚ THỌ
Phú Thọ
4054 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia
Chùa Thiên Quang
Chùa Thiên Quang, hay còn được gọi là Thiên Quang Thiền Tự, vị trí của nó đặt tại Khu di tích lịch sử văn hóa Đền Hùng, phía Tây Bắc thành phố Việt Trì, trong xã Hy Cương, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ. Trong Khu di tích lịch sử văn hóa Đền Hùng, nơi này đứng gần đền Hạ, cùng với đền Trung (Hùng Vương tổ miếu), đền Thượng (Kính Thiên Lĩnh điện, Cửu Trùng Tiên điện), và đền Giếng, cũng như lăng mộ của vua Hùng. Tên gọi ban đầu của chùa là Viễn Sơn Cổ Tự, nhưng sau này được đổi thành Thiên Quang Thiền Tự. Chùa này là một trong những công trình thuộc hệ phái Bắc tông. Lịch sử xây dựng của chùa Thiên Quang gắn liền với thời kỳ Lê Trung Hưng. Tam quan của chùa được thiết kế theo kiểu ba gian hai chái, mô phỏng chồng giường, thể hiện rõ nét mỹ thuật thời Hậu Lê. Đặc biệt, chùa có một chiếc chuông cổ, và trước sân chùa là một cây vạn tuế ba cành, đã tồn tại hơn 700 năm. Trong chùa, Điện Phật được trang nghiêm với sự hiện diện của các tượng Tam Thế Phật, Di Đà Tam Tôn, Thích Ca Tam Tôn, Quan Thế Âm, Hộ Pháp và nhiều vị Phật khác. NGUỒN: BÁO PHÚ THỌ
Phú Thọ
4355 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia
Chùa San Bảo
Chùa San Bảo được gọi là San Bao Tự (gọi theo chuông), tên gọi trong nhân dân: Chùa Phượng Lâu (gọi theo địa danh di tích). Chùa nhìn theo hướng Đông – Nam có bố cục mặt bằng kiến trúc kiểu chữ Công gồm 03 tòa: Tiền đường, Thiêu hương (ống muống) và Thượng diện với tổng diện tích 167,4m2. Chùa được xây dựng vào thời Hậu Lê – Thế kỷ thứ 18 và được tu bổ, tôn tạo năm 2014 nhằm đáp ứng nhu cầu tâm linh, lễ phật hướng thiện tích đức của các tầng lớp nhân dân trong Xã cũng như phật tử ở khắp mọi miền có tâm hướng thiện. Chùa San Bảo là nơi hội họp và thành lập Chi bộ xã Chiến Thắng, là nơi đóng quân của bộ đội trên địa bàn xã. Lễ chùa San Bảo có các ngày như: Lễ tụng kinh niệm phật hàng ngày, lễ cúng phật vào những ngày rằm, mùng một hàng tháng, lễ cầu siêu cho linh hồn người đã chết, các ngày lễ tôn giáo khác như: Lễ thượng nguyên (rằm tháng giêng), lễ trung nguyên (rằm tháng 7). Lễ cầu yên vào hạ tháng 4 âm lịch, cuối xuân, đầu hạ cũng là lễ tiến hoàng trùng để trừ sâu bọ phá hoại mùa màng, ngày lễ Phật đản (15 tháng 4) gọi là ngày hội của phật giáo Việt Nam, với nghi lễ thay áo cho phật. Chùa San Bảo là công trình tín ngưỡng tôn giáo duy nhất của xã Phượng Lâu còn bảo lưu được hệ thống tượng cổ (37 bức tượng) được bố trí sắp xếp theo thứ tự bộ tượng quy định. Nghiên cứu về khoa học, lịch sử của di tích chùa San Bảo là di tích có giá trị về tâm linh tôn giáo và có ý nghĩa tinh thần sâu sắc trong mỗi người dân. Đây là di tích còn bảo lưu những giá trị vốn có trên mảnh đất giàu truyền thống văn hóa, tất cả được thể hiện qua hệ thống tượng phật và kiến trúc của ngôi Chùa. Ngoài số tượng phật, chùa còn bảo lưu được 3 bia đá (01 mặt tượng phật mặt kia là bia) có giá trị tiêu biểu thời hậu Lê. Một chuông đồng kích thước cao 0.95 m, đường kính 0,49 m. NGUỒN: BÁO PHÚ THỌ
Phú Thọ
4041 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia