Lễ hội cấp sắc, kéo chày và nhảy lửa

Lễ hội Cấp Sắc

• Thời gian: Tháng 11, 12 hoặc tháng Giêng

Trong số các lễ hội ở Hà Giang, lễ Cấp sắc của người Dao mang ý nghĩa đặc biệt, được xem như một nghi lễ trưởng thành dành riêng cho nam giới. Đây không chỉ là một nghi thức tín ngưỡng mà còn đánh dấu sự trưởng thành của một người đàn ông trong cộng đồng. Theo quan niệm của người Dao, nếu chưa trải qua lễ Cấp sắc, dù có tuổi tác lớn đến đâu, nam giới vẫn chưa được công nhận là người trưởng thành thực sự. Họ chưa có tên âm, chưa được cấp đạo sắc và không thể đảm nhận những công việc quan trọng trong làng.

Ngược lại, những ai đã hoàn thành nghi lễ này, dù còn trẻ, vẫn được coi là người trưởng thành, có đủ quyền hạn để tham gia vào các nghi thức tín ngưỡng và đảm nhận vai trò quan trọng trong cộng đồng. Lễ Cấp sắc không chỉ mang giá trị tâm linh mà còn là nét văn hóa đặc sắc, góp phần giữ gìn bản sắc truyền thống của đồng bào Dao ở Hà Giang. Đây là một trong những lễ hội ở Hà Giang thu hút sự quan tâm của nhiều du khách muốn tìm hiểu về phong tục tập quán độc đáo nơi đây.

Lễ hội kéo chày và Lễ hội Nhảy lửa truyền thống của đồng bào dân tộc Pà Thẻn tại xã Tân Trịnh sẽ được tổ chức cùng ngày

Thời gian: 16/10 Âm lịch
Lễ hội kéo chày là một trong những lễ hội độc đáo, nguyên sơ và huyền bí của dân tộc Pà Thẻn tỉnh Hà Giang. Sau khi thu hoạch vụ lúa mùa, bà con dân tộc Pà Thẻn xã Tân Bắc huyện Quang Bình tổ chức lễ hội kéo chày ngày 16/10 âm lịch.

Tham gia lễ hội kéo chày, những chàng trai Pà Thẻn diện trang phục mới, mặc quần chân què, trang trí thêm hai chiếc khăn vắt chéo qua ngực và dùng thắt lưng trắng. Những cô gái Pà Thẻn nổi bật với trang phục đỏ tươi gồm khăn, áo, thắt lưng, váy.

Du  khách tham dự  lễ hội kéo chày không khỏi ngạc nhiên khi chiếc chày do thầy chủ trì cầm, xoay và niệm thần chú khiến nhiều thanh niên không thể kéo chày xuống được. Người thầy chủ trì lễ hội kéo chày có vai trò quan trọng, là người giỏi võ công và biết niệm thần chú. Chiếc chày trong lễ hội được làm bằng một đoạn gỗ dài 2-3m. Hai thanh niên Pà Thẻn khỏe mạnh ôm chày ở thế đối ngược nhau. Thầy chủ trì vừa xoay chày vừa đọc thần chú, sau đó như có phép thuật, chiếc chày tự xoay và nâng lên khỏi mặt đất. Mặc dù hai thanh niên ra sức kéo cũng không thể kéo chày xuống được. Hàng chục thanh niên trong bản ra sức kéo chày xuống nhưng không thể nào kéo nổi. Chỉ khi nào có người bịt tay vào đầu trên hoặc dưới của chày thì chiếc chày mới chạm đát là lễ kéo chày kết thúc.

Đầu trên của chày tương ứng với cực dương (nghĩa là thiên), đầu dưới của chày  tương ứng với cực âm (nghĩa là địa). Hai thanh niên ôm chày biểu hiện cho hai thái cực khác nhau (người Pà Thẻn gọi đó là hai con trâu húc nhau mãi không rời). Âm dương cân bằng nói lên khát vọng của người Pà Thẻn mong cho sự vật hài hòa, cân đối, cuộc sống tốt đẹp hơn.

Lễ kéo chày thường được tổ chức cùng với lễ hội nhảy lửa. 

Lễ hội Nhảy lửa truyền thống của đồng bào dân tộc Pà Thẻn tại xã Tân Trịnh. Nghi lễ Nhảy lửa không chỉ là biểu hiện tâm linh, minh chứng cho sức mạnh của con người trong cuộc sống, mà còn là ước vọng chế ngự thiên nhiên để sinh tồn và phát triển của người Pà Thẻn.

Trong khuôn khổ Lễ hội, du khách sẽ được trải nghiệm trực tiếp nhiều hoạt động văn hóa và thể thao truyền thống sôi nổi như: Thi dệt thổ cẩm, giã bánh giầy, cùng các trò chơi dân gian như đẩy gậy, bắn nỏ, đi cà kheo...