Di Tích Khảo Cổ Lưu Cừ II – Dấu Ấn Văn Hóa Óc Eo Ngàn Năm Tại Vĩnh Long

Hãy cùng mình hành trình về xã Lưu Nghiệp Anh thuộc tỉnh Vĩnh Long để khám phá Di tích khảo cổ Lưu Cừ II, một công trình kiến trúc đền đài cổ kính mang đậm dấu ấn huyền bí của nền văn hóa Óc Eo. Hãy nghe Nguyễn Thế Dương (Vĩnh Long) một travel blogger nổi tiếng bật mí .

Công trình kiến trúc cổ tiêu biểu của nền văn hóa Óc Eo ở Nam Bộ

Nếu bạn là một người đam mê xê dịch và luôn bị cuốn hút bởi những giá trị lịch sử huyền bí, hãy cùng mình hành trình về xã Lưu Nghiệp Anh thuộc tỉnh Vĩnh Long. Nơi đây đang lưu giữ một báu vật vô giá của thời gian mang tên Di tích khảo cổ học Lưu Cừ II. Đây không chỉ là một phế tích bằng gạch đá vô tri, mà còn là một trung tâm tôn giáo, tín ngưỡng cổ vô cùng quan trọng, minh chứng cho sự phát triển rực rỡ của nền văn hóa Óc Eo và vương quốc Phù Nam xưa trên mảnh đất Nam Bộ.

Nguồn ảnh: sưu tầm

Khi đặt chân đến khuôn viên di tích, bạn sẽ lập tức cảm nhận được vẻ uy nghiêm, cổ kính của một công trình đền tháp có niên đại từ ngàn năm trước. Bố cục tổng thể của công trình này được xây dựng theo hình chữ nhật rất ngay ngắn với chiều dài tổng thể đạt 31,5m và chiều rộng là 17,2m. Mặt tiền của đền thờ được các bậc tiền nhân chọn hướng nhìn thẳng về phía Đông, một hướng đi quen thuộc trong kiến trúc tôn giáo cổ đại nhằm đón nhận những tia nắng đầu tiên của ngày mới.

Hệ thống móng tường của công trình kiến trúc cổ này sẽ khiến bạn phải trầm trồ vì sự kiên cố và kỹ thuật xây dựng điêu luyện của người xưa. Các hàng gạch được xếp chồng lên nhau một cách khéo léo để tạo thành phần vách bên ngoài phẳng nhẵn, trong khi phần vách phía trong lại được để gồ ghề một cách chủ đích. Độ dày của các bức tường móng dao quanh khoảng 1,1m đến 1,3m, tạo nên một bệ đỡ vô cùng vững chắc để nâng đỡ toàn bộ phần kiến trúc thượng tầng của đền tháp qua nhiều thế kỷ.

Điểm thú vị tiếp theo mà mình muốn giới thiệu đến bạn chính là cấu trúc bẻ góc vuông rất độc đáo ở khu vực tường móng phía Đông. Hệ thống tường này được thiết kế giật cấp và bẻ góc vuông nhiều lần, tạo nên những đường nét kiến trúc vừa mạnh mẽ, vừa uyển chuyển. Phía trước mặt tiền là các bậc tam cấp rộng lớn được lát gạch cẩn thận, dẫn lối trực tiếp từ khoảng sân rộng bên ngoài vào sâu bên trong khu vực hành lang của đền thờ.

Nguồn ảnh: sưu tầm

Khi bước qua các bậc thềm để vào bên trong, bạn sẽ bắt gặp một không gian hành lang rộng rãi chạy bao quanh ba mặt Bắc, Nam và Tây của di tích. Mặt sàn của lối đi này được lót bằng một lớp đất sét xám kiên cố, tạo cảm giác vô cùng vững chãi dưới mỗi bước chân tham quan. Lối kiến trúc hành lang khép kín này tạo ra một khoảng đệm trang nghiêm trước khi người hành lễ tiến vào khu vực nội điện linh thiêng nhất ở trung tâm.

Khu vực trung tâm hay còn gọi là nội điện chính là trái tim của toàn bộ công trình kiến trúc tôn giáo cổ đại Lưu Cừ II này. Nơi đây có một hố thờ sâu được xây dựng rất kỳ công bằng những viên gạch xếp khít nhau từ trên xuống dưới đáy. Các nhà khảo cổ học nhận định rằng đây chính là nơi đặt ngẫu tượng linh thiêng để các tín đồ thực hiện các nghi thức tế lễ, cầu nguyện cho sự phồn vinh của vương quốc.

Trong các đợt khai quật khảo cổ, người ta đã phát hiện ra một kho tàng hiện vật quý giá chứa đựng nhiều thông tin lịch sử quan trọng tại di tích này. Nổi bật nhất trong số đó là các ngẫu tượng Linga - Yoni được chế tác tinh xảo từ chất liệu đá thạch anh, biểu tượng cho sự sinh sôi nảy nở trong Ấn Độ giáo. Bên cạnh đó, các nhà khoa học còn tìm thấy những lá vàng nhỏ dập nổi hình mặt trời cùng một số tượng đồng cổ nằm rải rác xung quanh hố thờ.

Thông qua việc nghiên cứu các hiện vật và cấu trúc địa tầng, các chuyên gia lịch sử đã xác định di tích Lưu Cừ II trải qua hai giai đoạn tồn tại và phát triển rõ rệt. Giai đoạn đầu tiên bắt đầu từ thế kỷ thứ I đến thế kỷ thứ III sau Công nguyên, đánh dấu sự hình thành sơ khởi của ngôi đền. Giai đoạn thứ hai kéo dài từ thế kỷ thứ III đến thế kỷ thứ V, đây là thời kỳ ngôi đền được mở rộng quy mô lớn hơn để đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng ngày càng phát triển.

Sự tồn tại của di tích này có ý nghĩa vô cùng to lớn trong việc nghiên cứu và tái hiện lại diện mạo đời sống tâm linh của cư dân cổ vùng Nam Bộ. Nó chứng minh rằng xã Lưu Nghiệp Anh xưa kia từng là một vùng đất trù phú, nơi giao thoa của nhiều luồng văn hóa và tôn giáo lớn trong khu vực. Những hiện vật bằng vàng và đá quý tìm thấy tại đây cũng cho thấy sự phát triển mạnh mẽ về mặt kinh tế, giao thương của vương quốc Phù Nam.

Nhận thức được tầm quan trọng của di sản, chính quyền địa phương đã triển khai nhiều biện pháp bảo tồn, tôn tạo khu di tích một cách bài bản. Hiện nay, một nhà trưng bày khang trang đã được xây dựng ngay bên cạnh phế tích cổ để lưu giữ và giới thiệu các cổ vật đến đông đảo thực khách. Hệ thống mái che chuyên dụng cũng được dựng lên để bảo vệ phần móng gạch ngàn năm tuổi khỏi những tác động tiêu cực của thời tiết.

Nguồn ảnh: sưu tầm

Đến với Di tích khảo cổ Lưu Cừ II ở xã Lưu Nghiệp Anh, bạn không chỉ được chiêm ngưỡng những viên gạch cổ xưa mà còn như được ngược dòng thời gian về với quá khứ. Không gian yên bình, thoáng đãng nơi đây vô cùng thích hợp cho những buổi chiều tản bộ và chiêm nghiệm về lịch sử. Bạn nhớ lưu lại tọa độ văn hóa tuyệt vời này tại Vĩnh Long để làm phong phú thêm cho hành trình khám phá sắp tới của mình nhé!

Nguyễn Thế Dương (Vĩnh Long)