Di tích lịch sử
Việt Nam
Đình Bà Tía (đình Vĩnh Ninh)
Đình Bà Tía – Di tích lịch sử gắn với nữ tướng Hai Bà Trưng Đình Bà Tía (còn gọi là đình Vĩnh Ninh) tọa lạc tại xã Vĩnh Quỳnh, huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội. Đây là ngôi đình cổ thờ Bà Tía (Trương Tử Nương) – một trong những nữ tướng của Hai Bà Trưng, người có công cùng nghĩa quân chống quân Đông Hán vào những năm 40–43 sau Công nguyên. Theo truyền thuyết, Bà Tía là người văn võ song toàn, đã chiêu mộ nghĩa quân tham gia khởi nghĩa Hai Bà Trưng. Sau khi Hai Bà tuẫn tiết tại Hát Môn, bà tiếp tục chiến đấu chống giặc đến khi hóa thân tại cửa Thần Phù. Để tưởng nhớ công lao của bà, người dân địa phương đã lập đình thờ và tôn bà làm Thành hoàng. Đình Bà Tía được xây dựng theo kiến trúc truyền thống với các hạng mục như Nghi môn, Phương đình, Đại đình và Hậu cung. Di tích còn lưu giữ nhiều hiện vật quý như 23 đạo sắc phong (sớm nhất niên hiệu Cảnh Hưng năm 1753), thần phả, kiệu sơn son thếp vàng, hoành phi, câu đối và bản khuyến nông thời Quang Trung. Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, đình Bà Tía còn là địa điểm hoạt động của cán bộ cách mạng, gắn với tên tuổi tướng Vương Thừa Vũ, góp phần làm nên giá trị lịch sử của di tích. Hằng năm, lễ hội đình Bà Tía được tổ chức từ ngày 8 đến 12 tháng Hai âm lịch, với các nghi lễ rước, tế truyền thống nhằm tưởng nhớ nữ tướng Trương Tử Nương và giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ. Với những giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa và kiến trúc, Đình Bà Tía được Bộ Văn hóa và Thông tin xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia năm 1980. Nguồn: Hà Nội – Danh thắng và Di tích
Hà Nội
409 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia
Đình Canh Nậu
Đình Canh Nậu – Dấu ấn lịch sử và kiến trúc làng Việt Đình Canh Nậu tọa lạc tại xã Canh Nậu, huyện Thạch Thất (cũ), thành phố Hà Nội. Đây là công trình tín ngưỡng tiêu biểu của vùng xứ Đoài, gắn với lịch sử hình thành và phát triển của làng Canh Nậu qua nhiều thế kỷ. Theo các tư liệu nghiên cứu, đình được khởi dựng vào khoảng thế kỷ XVII, sau đó được trùng tu vào các thế kỷ XVIII và XIX. Công trình có mặt bằng kiến trúc kiểu "tiền nhất, hậu đinh", nổi bật với hệ thống chạm khắc gỗ mang phong cách nghệ thuật thời Hậu Lê, đặc biệt là các hình tượng rồng và hoa văn dân gian có giá trị thẩm mỹ cao. Đình là nơi thờ 5 vị Thành hoàng làng, trong đó có Đỗ Viện – nhân vật được ghi nhận có công truyền dạy chữ Hán cho cư dân địa phương. Không chỉ là trung tâm tín ngưỡng, đình Canh Nậu còn là nơi diễn ra các lễ hội truyền thống, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa của cộng đồng. Với những giá trị tiêu biểu về lịch sử, kiến trúc và nghệ thuật, Đình Canh Nậu được Bộ Văn hóa và Thông tin xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia năm 1993. Nguồn: Hà Nội – Danh thắng và Di tích
Hà Nội
804 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia
Phủ Tây Hồ
Phủ Tây Hồ – Di tích lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng tiêu biểu của Hà Nội Tọa lạc trên bán đảo thuộc phường Quảng An, quận Tây Hồ, Hà Nội, Phủ Tây Hồ là một trong những di tích tín ngưỡng nổi tiếng gắn với Thánh Mẫu Liễu Hạnh – một trong Tứ bất tử của tín ngưỡng dân gian Việt Nam. Nằm giữa không gian thơ mộng của Hồ Tây, di tích từ lâu đã trở thành điểm đến tâm linh quan trọng của người dân Thủ đô và du khách thập phương. Theo nhiều tư liệu nghiên cứu, Phủ Tây Hồ gắn với truyền thuyết Trạng nguyên Phùng Khắc Khoan gặp Thánh Mẫu Liễu Hạnh khi du ngoạn Hồ Tây. Tuy nhiên, thời điểm xây dựng phủ đến nay vẫn chưa có tài liệu lịch sử xác định chính xác. Các tư liệu Hán – Nôm hiện còn tại di tích như bia đá, chuông đồng, hoành phi, câu đối chủ yếu có niên đại vào cuối thời Nguyễn. Một số văn bia và hiện vật cho thấy nơi đây có mối liên hệ với đền Bảo Khánh của làng Tây Hồ xưa và đã trải qua nhiều lần tu bổ, tôn tạo. Không chỉ mang giá trị lịch sử, Phủ Tây Hồ còn là trung tâm thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu tiêu biểu của Hà Nội. Hằng năm, đặc biệt vào dịp đầu xuân và các ngày lễ của Thánh Mẫu Liễu Hạnh, đông đảo người dân và du khách đến dâng hương, cầu bình an, tài lộc. Với giá trị về lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng, Phủ Tây Hồ là một trong những điểm đến tiêu biểu, góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của Thăng Long – Hà Nội. Nguồn: Hà Nội – Danh thắng và Di tích
Hà Nội
759 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia
Đình Đông Thành
Đình Đông Thành – Di tích lịch sử, kiến trúc giữa lòng phố cổ Hà Nội Đình Đông Thành, còn gọi là đình Hàng Vải, tọa lạc tại số 7 phố Hàng Vải, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Đây là một trong những ngôi đình cổ tiêu biểu của khu phố cổ, vừa là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng dân cư, vừa lưu giữ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa và kiến trúc đặc sắc của Thăng Long xưa. Đình được xây dựng để thờ Thánh Huyền Thiên Trấn Vũ – vị thần được nhân dân tôn kính với công lao trấn giữ phương Bắc, bảo vệ quốc thái dân an. Trước đây, đình là nơi sinh hoạt chung của hai thôn Đông Thành và Đông Thành Thị, sau được sáp nhập thành làng Đông Thành dưới triều Nguyễn. Trải qua nhiều thế kỷ, đình vẫn bảo tồn được nhiều hiện vật quý như tượng Thánh Huyền Thiên Trấn Vũ bằng đồng, hệ thống bia đá thời Nguyễn ghi lại quá trình xây dựng, trùng tu cùng các đạo sắc phong, hoành phi, câu đối có giá trị về lịch sử và nghệ thuật. Đây là những tư liệu quý góp phần phản ánh đời sống văn hóa, tín ngưỡng của cư dân phố cổ Hà Nội qua nhiều thời kỳ. Không chỉ có giá trị về kiến trúc và tín ngưỡng, đình Đông Thành còn gắn với những dấu mốc quan trọng của lịch sử dân tộc. Trong những ngày đầu Toàn quốc kháng chiến cuối năm 1946, đình từng được sử dụng làm trạm cứu thương của Liên khu I, góp phần phục vụ cuộc chiến đấu bảo vệ Thủ đô trong 60 ngày đêm lịch sử. Sự kiện này đã làm tăng thêm giá trị lịch sử của di tích, biến nơi đây trở thành một địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ. Năm 2014, đình Đông Thành được xếp hạng Di tích lịch sử - kiến trúc nghệ thuật cấp thành phố. Ngày nay, ngôi đình không chỉ là nơi diễn ra các hoạt động tín ngưỡng của người dân địa phương mà còn là điểm tham quan hấp dẫn trên hành trình khám phá khu phố cổ Hà Nội. Theo báo Hà Nội mới
Hà Nội
839 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp tỉnh
Đình Yên Phụ
Đình Yên Phụ Tọa lạc tại phường Tây Hồ, thành phố Hà Nội (trước đây thuộc phường Yên Phụ, quận Tây Hồ), Đình Yên Phụ là một di tích lịch sử - kiến trúc nghệ thuật tiêu biểu, gắn với tín ngưỡng thờ Uy Linh Lang Đại Vương cùng hai vị em là Vương Duy Đại Vương và Vương Ba Đại Vương. Theo thần tích, Uy Linh Lang là vị tướng có công lớn trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên dưới thời nhà Trần và được nhân dân tôn làm Thành hoàng làng. Đình được xây dựng theo kiến trúc truyền thống hình chữ "Đinh", gồm Đại đình và Hậu cung, nổi bật với hệ thống khung gỗ lim, mái ngói cổ, các mảng chạm khắc rồng, phượng, tứ linh tinh xảo mang phong cách nghệ thuật thế kỷ XVII. Bên trong đình còn lưu giữ nhiều hiện vật quý như sắc phong, bia đá, chuông đồng, hoành phi, câu đối và các đồ thờ cổ có giá trị lịch sử, văn hóa. Không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của người dân địa phương, Đình Yên Phụ còn là một trong những di tích tiêu biểu bên Hồ Tây, góp phần phản ánh lịch sử, truyền thống và đời sống văn hóa lâu đời của vùng đất Thăng Long – Hà Nội. Năm 1986, Đình Yên Phụ được Bộ Văn hóa và Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng Di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia. Ngày nay, di tích là điểm đến hấp dẫn đối với du khách và những người yêu thích tìm hiểu lịch sử, văn hóa truyền thống của Thủ đô. Nguồn: Hà Nội Danh thắng và Di tích (tổng hợp)
Hà Nội
860 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia
Chùa Linh Ứng
Chùa Linh Ứng ( Khâm Thiên) Chùa Linh Ứng có tên chữ là Linh Ứng tự nằm sát mặt đường Khâm Thiên, số 290, thuộc phường Thổ Quan, quận Đống Đa, Hà Nội. (Trước sáp nhập) Chùa Linh Ứng được xây dựng vào thế kỷ XIX và tiếp tục tôn tạo vào những năm đầu thế kỷ XX; được trùng tu lớn năm 1951, xây thêm Tam bảo với kiểu mái chồng diêm như hiện nay. Chùa bị thiệt hại nặng trong trận bom B.52 ngày 26 - 12 - 1972. Cuối năm 1973 chùa lại được tôn tạo lớn, gần đây năm 1990 các hội chủ, phật tử lại phát tâm công đức tu bổ chùa, sửa sang Phật điện, lát nền điện Mẫu, nhà Tổ. Trong chùa có đầy đủ hệ thống tượng Phật, đặc biệt còn bảo tồn được hai tượng tròn có niên đại thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX và nhiều tượng có giá trị khác như A Di Đà, Di Đà Tam tôn, Cửu long. Chùa Linh Ứng cũng thờ Hưng Đạo đại vương Trần Quốc Tuấn. Tượng đức Thánh Trần ngồi trên long ngai, đầu đội mũ bình thiên, khoác long bào, ngai chạm đầu rồng sơn son thếp vàng, chạm bóng rất kỹ lưỡng theo phong cách nghệ thuật thế kỷ XIX. Trong điện thờ Mẫu, nhà Tổ có tượng Tam toà Thánh Mẫu, Hoàng Bẩy, Hoàng Mười, tượng Cô, tượng Cậu... Chùa có nhiều hoành phi, câu đối, các bức cửa võng sơn son thếp vàng đẹp. Chùa Linh Ứng đã được Bộ Văn hoá và Thông tin xếp hạng di tích lịch sử kiến trúc nghệ thuật năm 1993. Theo Hà Nội Danh thắng và Di tích
Hà Nội
814 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia
Đền Đông Bộ Đầu
Đền Đông Bộ Đầu – Di tích lịch sử văn hóa thờ Phù Đổng Thiên Vương Đền Đông Bộ Đầu (xưa thuộc làng Dấp), nay thuộc Thường Tín, thành phố Hà Nội, là một di tích lịch sử văn hóa có giá trị đặc biệt, gắn với tín ngưỡng thờ Phù Đổng Thiên Vương – vị anh hùng trong truyền thuyết chống giặc ngoại xâm của dân tộc Việt Nam. Theo thần tích được lưu truyền tại địa phương, đền thờ Đức Đổng Sóc Thiên Vương Huyền Thiên Đại Thánh báo ân Mẹ, tức Thánh Gióng. Điểm đặc biệt trong truyền thuyết tại Đông Bộ Đầu là Thánh Gióng không chỉ đánh giặc cứu nước mà còn có công diệt thủy quái, cứu mẹ và bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân ven sông Hồng. Vì vậy, người dân nơi đây còn tôn vinh Ngài là vị thần có công trị thủy, bảo vệ dân làng. Đền Đông Bộ Đầu được hình thành từ lâu đời và từng được các sách cổ như Đại Nam nhất thống chí, Công dư tiệp ký ghi nhận là một trong những đền miếu cổ của vùng Hà Tây xưa. Trải qua nhiều lần tu bổ, di tích hiện vẫn lưu giữ nhiều giá trị kiến trúc, nghệ thuật và tín ngưỡng truyền thống. Đền có kiến trúc theo kiểu “tiền Phật, hậu Thánh”, gồm nhà tiền tế và hậu cung. Trong đền còn lưu giữ nhiều hiện vật quý như sắc phong, tượng thờ, hoành phi, câu đối và đặc biệt là pho tượng Phù Đổng Thiên Vương cổ cao 5,76m, thể hiện hình tượng vị thần uy nghi, mạnh mẽ trong tư thế bảo vệ nhân dân. Ngoài ra, hệ thống tượng Bát Bộ Kim Cương cũng là những tác phẩm nghệ thuật độc đáo, có giá trị về điêu khắc dân gian. Hằng năm, nhân dân địa phương tổ chức lễ hội Đền Đông Bộ Đầu vào ngày 8 tháng Giêng và ngày 8 tháng 9 âm lịch để tưởng nhớ công đức của Thánh Gióng. Lễ hội có nhiều nghi lễ truyền thống và các trò chơi dân gian đặc sắc như múa gậy, bơi trải, tạo nên không gian văn hóa giàu bản sắc của vùng đất ven sông Hồng. Năm 2011, tín ngưỡng thờ Phù Đổng Thiên Vương tại các địa điểm liên quan, trong đó có Đền Đông Bộ Đầu, được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Với những giá trị nổi bật về lịch sử, kiến trúc, tín ngưỡng và nghệ thuật, Đền Đông Bộ Đầu là một di sản quý, góp phần lưu giữ hình tượng Thánh Gióng – biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần chống giặc ngoại xâm và đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc Việt Nam. Theo Bảo tàng Lịch sử quốc gia
Hà Nội
895 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp tỉnh
Đình Chu Quyến
Đình Chu Quyến – Di tích kiến trúc nghệ thuật đặc sắc của xứ Đoài Đình Chu Quyến (còn gọi là đình Chàng) tọa lạc tại xã Chu Minh, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội. Đây là một trong những ngôi đình cổ tiêu biểu của Việt Nam, được xây dựng vào đầu thế kỷ XVII và được Nhà nước xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia năm 1962. Xưa kia, đình thuộc làng Chu Chàng, tổng Châu Chàng, huyện Tiên Phong, phủ Quảng Oai, trấn Sơn Tây. Sau này, làng Chu Chàng được tách thành Chu Chàng và Chu Quyến, nhưng người dân địa phương vẫn quen gọi là đình Chàng. Ngôi đình nằm ở vùng đất ven sông Hồng, hướng về núi Ba Vì, có vị trí hài hòa theo quan niệm phong thủy truyền thống. Đình Chu Quyến là công trình kiến trúc gỗ quy mô lớn, chỉ gồm một tòa đại đình nhưng mang vẻ đẹp bề thế, uy nghi. Đình có kết cấu gồm 3 gian chính, 2 gian chái, 2 dĩ và hệ thống 6 hàng cột lớn. Các bộ phận kiến trúc như cột, xà, kẻ, cốn, vì nóc đều được liên kết khéo léo bằng kỹ thuật mộc truyền thống. Những cây cột lớn của đình đã trở thành hình ảnh quen thuộc trong dân gian với câu ví “to như cột đình Chàng”. Không chỉ có giá trị về kiến trúc, đình Chu Quyến còn nổi bật bởi nghệ thuật chạm khắc gỗ tinh xảo. Các nghệ nhân xưa đã tạo nên nhiều tác phẩm sinh động với hình ảnh rồng, phượng, hoa lá, mây trời và các hoạt cảnh đời thường như làm ruộng, uống rượu, cưỡi voi, cưỡi ngựa… Những đường nét chạm khắc thể hiện sự tài hoa của nghệ nhân dân gian và phản ánh đời sống văn hóa của xã hội đương thời. Theo các tư liệu còn lưu giữ tại di tích, đình Chu Quyến thờ Nhã Lang Vương (Đức Thánh Chàng), nhân vật gắn với truyền thuyết về thời Hậu Lý Nam Đế. Tương truyền, Nhã Lang Vương là người có công dẹp giặc, bảo vệ đất nước nên được nhiều làng ven sông Hồng tôn làm Thành hoàng. Hằng năm, lễ hội đình được tổ chức vào ngày rằm tháng Giêng với các nghi lễ tế thần cùng nhiều hoạt động văn hóa dân gian như đấu vật, bơi thuyền, ca hát, thu hút đông đảo nhân dân và du khách. Hiện nay, đình Chu Quyến còn lưu giữ 13 đạo sắc phong của các triều đại Lê Trung hưng, Tây Sơn và Nguyễn cùng nhiều hoành phi, câu đối, hiện vật có giá trị lịch sử. Trải qua nhiều lần tu bổ, đặc biệt là đợt trùng tu lớn từ năm 2007 đến 2009, đình vẫn giữ được vẻ đẹp cổ kính và những giá trị nguyên bản. Với những giá trị tiêu biểu về lịch sử, kiến trúc và nghệ thuật, Đình Chu Quyến là một di sản quý của Thăng Long – Hà Nội, góp phần bảo tồn nét đẹp văn hóa đình làng truyền thống và thể hiện tài năng sáng tạo của cha ông trong lịch sử dân tộc. Theo Hà Nội Danh thắng và Di tích
Hà Nội
830 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia
Đàn Xã Tắc
Đàn Xã Tắc – Di tích lịch sử "đặc biệt" của Thăng Long Đàn Xã Tắc là một di tích lịch sử quan trọng của kinh thành Thăng Long xưa, được xây dựng từ năm 1048 dưới triều vua Lý Thái Tông. Đây là nơi các vị vua phong kiến tổ chức lễ tế Thần Đất (Xã) và Thần Nông (Tắc), cầu cho quốc thái dân an, mùa màng bội thu và đất nước thịnh vượng. Trong chế độ quân chủ, Đàn Xã Tắc được xem là biểu tượng cho chủ quyền quốc gia và sự bền vững của triều đại. Năm 2006, trong quá trình thi công đường Kim Liên mới tại phường Nam Đồng, quận Đống Đa, Hà Nội, dấu tích của Đàn Xã Tắc bất ngờ được phát hiện sau hơn 200 năm bị vùi lấp. Phát hiện này có ý nghĩa đặc biệt, góp phần làm sáng tỏ quy hoạch kinh thành Thăng Long và khẳng định giá trị lịch sử của di tích. Theo sử sách, Đàn Xã Tắc được đắp bằng đất sạch lấy từ nhiều địa phương trên cả nước, thể hiện sự thống nhất lãnh thổ và tinh thần gắn kết quốc gia. Đàn gồm hai tầng hình vuông, được xây dựng theo nguyên lý ngũ hành với năm màu tượng trưng cho năm phương. Xung quanh có tường bao, hồ nước, bình phong và hệ thống bậc cấp phục vụ các nghi lễ tế tự của triều đình. Ngày nay, khu vực phát hiện Đàn Xã Tắc được đánh dấu bằng bia đá để ghi nhớ vị trí của di tích. Đây không chỉ là một di sản khảo cổ có giá trị mà còn là minh chứng quan trọng về lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng của kinh thành Thăng Long, góp phần bảo tồn và phát huy truyền thống văn hóa của dân tộc Việt Nam. Theo BQL di tích Hoàng Thành Thăng Long
Hà Nội
839 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia
Đền Bia Bà La Khê
Đền Bia Bà La Khê – Di tích lịch sử, văn hóa tâm linh của Hà Nội Đền Bia Bà là một di tích lịch sử – văn hóa nằm trong quần thể Đình – Chùa – Đền Bia Bà ở phường La Khê, quận Hà Đông, thành phố Hà Nội. Đây là công trình có giá trị về lịch sử, kiến trúc và tín ngưỡng dân gian, đồng thời là điểm đến tâm linh nổi tiếng của người dân Thủ đô. Theo thần tích địa phương, đền thờ Đức Thánh Bà Trần Thị Hiền (1511–1538), người quê làng La Ninh (nay là La Khê). Tương truyền, bà là cung phi của vua Mạc Thái Tông, nổi tiếng bởi tài đức và lòng nhân hậu. Sau khi qua đời, nhân dân lập đền thờ để tưởng nhớ công lao và tôn bà làm vị thần bảo hộ cho quê hương. Trải qua nhiều thế kỷ, Đền Bia Bà trở thành nơi sinh hoạt tín ngưỡng quan trọng, gắn bó với đời sống văn hóa của người dân địa phương. Di tích mang đậm kiến trúc truyền thống của vùng đồng bằng Bắc Bộ với cổng Tam quan, sân đền, tòa Đại bái và Hậu cung được bố trí hài hòa trong không gian cổ kính. Hậu cung là nơi đặt tấm bia đá cổ ghi công Đức Thánh Bà, cũng là nguồn gốc tên gọi "Bia Bà". Cùng với đình và chùa La Khê, quần thể di tích tạo nên một không gian văn hóa đặc sắc, phản ánh lịch sử hình thành và phát triển của vùng đất Hà Đông. Không chỉ có giá trị về mặt lịch sử và kiến trúc, Đền Bia Bà còn lưu giữ nhiều phong tục, nghi lễ truyền thống của địa phương. Hằng năm, đặc biệt vào dịp đầu xuân, ngày rằm và mùng Một âm lịch, đông đảo người dân và du khách đến dâng hương, cầu bình an, tài lộc và bày tỏ lòng thành kính. Với những giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng, Đền Bia Bà là một trong những di tích tiêu biểu góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa của Hà Nội và là điểm đến ý nghĩa đối với du khách trong và ngoài nước. Theo Bachlien.vn tổng hợp
Hà Nội
820 lượt xem
Xếp hạng : Di tích cấp quốc gia