Phủ Thờ Diên Khánh Vương – Góc Bình Yên Giữa Lòng Vỹ Dạ

Trải nghiệm đầy hoài niệm về Phủ thờ và Lăng mộ Diên Khánh Vương, một điểm đến văn hóa tâm linh mang đậm dấu ấn lịch sử triều Nguyễn giữa lòng cố đô Huế. Hãy nghe Nguyễn Công Sơn (Thừa Thiên Huế) một travel blogger nổi tiếng bật mí .

Phủ thờ và Lăng mộ Diên Khánh Vương – công trình tiêu biểu của thời Chúa Nguyễn, di tích lịch sử cấp Quốc gia

Nếu ai đó hỏi mình điều gì làm nên nét cuốn hút riêng biệt của mảnh đất cố đô Huế, câu trả lời từ mình chắc chắn sẽ là hệ thống phủ đệ cổ kính nằm nép mình bên những khu vườn xanh mướt. Những công trình này không đơn thuần là nhân chứng cho một giai đoạn lịch sử vàng son, mà chúng còn chứa đựng cả một kho tàng văn hóa, nghệ thuật kiến trúc đặc sắc của tiền nhân. Trong chuyến đi lần này, mình muốn dẫn các bạn ghé thăm một địa danh vừa được chính thức công nhận là Di tích lịch sử cấp Quốc gia vào đầu năm 2020.

Ảnh được sưu tầm

Đó chính là Phủ thờ và Lăng mộ Diên Khánh Vương, một điểm đến còn khá mới mẻ trên bản đồ du lịch nhưng lại sở hữu chiều sâu câu chuyện vô cùng hấp dẫn. Nơi đây hứa hẹn sẽ mang lại cho những tâm hồn đồng điệu một không gian tĩnh lặng để hoài niệm và cảm nhận trọn vẹn nhịp sống chậm rãi của vùng đất miền Trung. Hãy cùng mình dạo một vòng để khám phá xem khu di tích mang đậm dấu ấn vương triều này có gì đặc biệt nhé!

Khi đặt chân tới một không gian mang tính lịch sử, mình luôn tìm kiếm câu chuyện về con người đứng sau những bức tường rêu phong ấy. Diên Khánh Vương có tên khai sinh là Nguyễn Phúc Tấn, hay còn gọi là Nguyễn Phúc Thản, chính là hoàng tử thứ bảy của vua Gia Long. Ông sinh ra tại mảnh đất Gia Định vào ngày 21/3/1799, giữa giai đoạn vương triều đang có những bước chuyển mình quan trọng. Tìm hiểu qua tư liệu văn bản, mình thực sự nể phục tính cách của vị vương gia này qua những lời ngợi khen của người đương thời về sự chính trực, lòng đức độ và cuộc sống vô cùng khiêm nhường. Ở tuổi 19, ông đã gánh vác trọng trách lớn khi được phong tước vị Diên Khánh Công, bắt đầu chặng đường dài cống hiến cho hoàng tộc.

Ảnh được sưu tầm

Suốt nhiều thập kỷ sau đó, ông trở thành một vị đại thần cốt cán, phò tá qua ba đời vua liên tiếp gồm Minh Mạng, Thiệu Trị và Tự Đức. Nhờ tài năng quán xuyến cùng sự tận tụy, ông đã giúp triều đình giải quyết nhiều việc hệ trọng, giữ vững sự bình ổn cho đất nước và gìn giữ gia phong nề nếp. Bên cạnh vai trò chính trị, ông để lại dấu ấn đậm nét trong nền văn hiến nước nhà khi dẫn dắt việc biên soạn bộ tuồng đồ sộ "Vạn Bửu Trình Tường" gồm 108 hồi. Tác phẩm này tôn vinh đạo lý trung hiếu tiết nghĩa, từng được diễn trong cung đình và được vua Tự Đức tán dương hết lời về mặt nghệ thuật. Khi ông qua đời vào năm 1854, triều đình đã truy phong ông là Diên Khánh Vương với tên thụy Cung Chính để ghi nhận một cuộc đời vẹn toàn.

Địa điểm đầu tiên trong hành trình của mình là Phủ thờ, hiện đang tọa lạc tại số 228 trên trục đường Nguyễn Sinh Cung, thuộc phường Vỹ Dạ. Lần theo lịch sử, mình biết được ngôi phủ này ban đầu được xây dựng từ năm 1817 tại làng Vân Thê, nay thuộc xã Thủy Thanh. Đến thời vua Tự Đức vào năm 1857, nhà vua đã ban sắc lệnh cho phép di dời công trình này về vị trí thuộc vùng đất Vỹ Dạ như hiện tại. Một chi tiết khá thú vị mà mình ghi chép được là phủ từng phải đổi hướng một lần vào năm 1867 từ hướng Tây Nam sang hướng Đông Bắc, do hướng cũ không thuận tiện cho việc sinh hoạt và ảnh hưởng đến tính mỹ quan của tổng thể kiến trúc.

Khi bước qua cổng, không gian mở ra trước mắt mình là một khuôn viên rộng rãi với diện tích lên tới hơn 1.170 mét vuông. Nơi đây mang đầy đủ những đặc trưng cốt lõi của một ngôi nhà vườn truyền thống với bóng cây xanh mát, tạo cảm giác biệt lập với sự ồn ào phố thị bên ngoài. Mặc dù công trình đã trải qua nhiều đợt trùng tu và sửa chữa lớn nhỏ do biến động thời gian, kết cấu nhà rường truyền thống vẫn được gìn giữ một cách nguyên vẹn. Mình đã dành khá nhiều thời gian để ngắm nhìn các chi tiết chạm khắc trên gỗ và tìm hiểu về những cổ vật, hiện vật vô giá của hoàng tộc đang được lưu giữ cẩn thận tại gian thờ chính.

Điểm dừng chân tiếp theo của mình nằm cách tương đối xa khu vực trung tâm, đó là phần lăng mộ của ông tại khu vực 5 thuộc phường An Tây. Trái ngược với vẻ rực rỡ hay tấp nập của các điểm du lịch thông thường, không gian nơi đây bao phủ một bầu không khí u tịch, trang nghiêm và rất đỗi bình yên. Vào thời điểm vương gia tạ thế, triều đình nhà Nguyễn đã xuất tiền của từ quốc khố để lo liệu chu toàn từ việc đắp mộ cho đến các nghi thức tế điện. Sự biệt đãi này thể hiện rõ sự kính trọng của hậu thế đối với những công lao mà ông đã đóng góp cho hoàng tộc lúc sinh thời.

Ảnh được sưu tầm

Chuyến hành trình ghé thăm Phủ thờ và Lăng mộ Diên Khánh Vương thực sự đã mang lại cho mình nhiều chiêm nghiệm sâu sắc về quá khứ. Giữa dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, việc tìm về những góc nhỏ rêu phong như thế này giúp mình biết trân quý hơn những giá trị văn hóa bền vững. Nơi đây không chỉ là một điểm tham quan thuần túy, nó giống như một nốt lặng đầy chất thơ, kết nối người trẻ chúng mình với thế hệ đi trước. Nếu các bạn đang lên kế hoạch cho một chuyến xê dịch đến mảnh đất miền Trung đầy nắng gió, mình nghĩ đây sẽ là một gợi ý vô cùng xứng đáng.

Nguyễn Công Sơn (Thừa Thiên Huế)